السيد محمد محسن الطهراني
65
حريم قدس (فارسى)
بسيط مردم عوام و يا فقيهى كه نصيبى از معارف الهى و حقائق عالم وجود ندارد نيست ؛ باورها و مدركاتى كه بر اساس تقليد كوركورانه از گذشتگان بدون هيچ تأمل و تدبّرى صورت پذيرفته است . زيرا افرادى كه دلخوش به اين گونه از معرفت تقليدى و بىاساس نمودهاند و صرفاً بر ادراك صورى و تخيّلى و احساسى از عالم وجود و معارف الهى بسنده نمودهاند ، راه بسوى عالم ماوراء طبيعت و مراتب اسماء و صفات نخواهند گشود ، همچنان كه براى بزرگان از اولياى الهى گشوده شده است . و همچنان كه براى عرفاى بالله اين عوالم روشن و اين حقائق آشكار شده است براى آنان روشن و آشكار نخواهد شد ؛ عرفائى كه دل به اين دنياى دنىّ نبستهاند ، و از تمام لذّات و هوسهاى نفسانى چشم پوشى نمودهاند ، و آنچه كه از اين دنيا در نزد دنياپرستان بزرگ و ارزشمند مىنمايد خار و پست شمردهاند ، و عوض حطام دنيوى و زخارف آن معرفت ذات اقدس حقّ و حقيقت و سرّ عالم وجود را برگزيدهاند . و نيز راهِ بسوى كمال و معرفت حضرت حقّ ، راه اهل جدل و بحث و مناظره و كلام نيست ؛ زيرا او تمام همّت و دقّت خود را در اشتغال به اين امور مىگذراند ، و خود نصيبى از معانى و مفاهيم آن ندارد ، ( و همانطور كه قبلًا گذشت بجاى ادراك و تلقّى معانى و حقائق علوم ، به خود علم و تحقيق و تفحّص و سرگرمىهاى مربوط به آن وقت مىگذراند ) همچنان كه طريق و دَيدن اهل كلام اين چنين است .